14 Temmuz 2018 Cumartesi

Hayvanlardan Tanrılara Sapiens Y.Noah Harari

Din,ırk ve millet kategorileri sizin için birer tabuysa bu kitap sizi ciddi bir şekilde rahatsız edecek içeriğe sahip.
Hayvanlardan Tanrılara Sapiens Y.Noah Harari
13,5 milyar yıl önce Big Bang dediğimiz patlama ile birlikte madde, enerji ve uzay ortaya çıktı. 300 bin yıl sonra ise  atom ve moleküller, 3.8 milyar yıl önce ilk basit organizmalar oluştu. 70 bin yıl önce Homo Sapiensin evrendeki yolculuğu başladı.12 bin önceki tarım devrimi ve 5 bin yıl önceki Bilimsel Devrim Sapiensin yolculuğundaki önemli dönemeçlerdi.Homo cinsinin evrim öncesi farklı türleri de vardı.Yaklaşık 2.5 milyar yıl öncesi Afrikada bir maymundan evrimleşmeye başlayan Homo cinsi, Neanderthallere evrildi. Homo Erectus, Denisova vs. arasında seçilim savaşını Homo Sapiens kazandı.Ateşin bulunması, alet yapımı ve nihayetinde iletişim kurmayı sağlayacak basit bir dil bulunması önemli aşamalardı.Tarım devrimiyle birlikte komünler halinde yaşamaya başlayan Sapiens sosyal düzenin en ilkel halini yaşıyordu.Sosyal düzen güçlü-güçsüz, zengin- fakir kavramlarını getirdi. Ve bu noktadan itibaren sömürü başladı. Ataerk gücünü garanti edebilmek adına hukuk, din gibi olguları devreye soktu.

M.Ö. 3000 yıllarında Mısır krallığı, 1000-500 arası Asur, Babil, Pers, 220'de Çin ve Roma imparoturlukları o dönemin büyük güçleriydi. Yahudiliğin ortaya çıkışı bu döneme rastlar. Çok tanrılı dinlerden, tek tanrılı dinlere geçiş hiyerarşinin oturmasında etkili oldu. Sömürü düzeni, savaşlar diğer dinleri doğurdu.Ve insan uzunca bir zaman din hakimiyetinde Tanrı ile korkutularak sömürülmeye devam edildi.
Sapiensi Din-İmparatorluklar-Ticaret birleştirerek küresel dünyaya götürdü. 1500-1600 yılları bilimsel devrimin başlangıcıdır. Macellan, Kolomb, Kaptan Cook, Vasco De Gama gibi kaşifler yepyeni keşifler yaptılar. Kopernik'le başlayan evreni anlama serüveni Kepler kanunları ile devam etti ve 1687'de Newton modern tarihin en önemli kitabını yazdı.  "Doğal Felsefenin Matematiksel İlkeleri'' Bir taraftan da büyük filozoflar metafiziki olguları tartışıyor, dinin altını eşeliyorlardı.1800'lü yıllarda endüstriyel devrim başladı.Avrupa'nın ekonomik ve bilimsel anlamda güçlenmesi daha cahil ve güçsüz halkın sömürgelere dönüşmesi demekti.1900'lü yıllar Einstein, Darwin, Freud gibi bilim adamlarının o ana kadar öğrendiğimiz ne varsa sorgulamamıza neden olan kuramlarıyla sarsıldı. Ve 1945'te modern çağın en acımasız olaylarından biri yaşandı. Atom bombası Hiroşima'da denendi.
Bu süreçte ilahi dinler ideolojilere dönüştü. Sapiensin anlam arayışı çağdaş dinler Nazizm, Komünizm, Kapitalizm ve Liberal Hümanizmle devam etti.Bu ideolojiler Avrupa'da şiddetli bir kasırga estirdiler...
Harari, kitapta insanlığın üç büyük devrimine odaklanıyor: Bilişsel, Zirai ve Bilimsel. "Önemsiz bir Hayvan" olan Sapiens'in, gezegene hakim yaşam formunu nasıl yönettiğini ve o hayvanın kendi yiyeceğini üretmek için neler öğrendiğini ve daha sonra doğal dünyayı bilim yoluyla, istekleriyle daha da değiştirip değiştiremeyeceğini soruyor. Harari, yalnızca geçmişten beri olanları değil, aynı zamanda bazı şeylerin ortaya çıkması halinde gelecekte ortaya çıkabilecek olanları da göz önüne getirmeye çalışıyor. Harari'nin fikirlerini, özellikle de son bölüm olan "Homo Sapiens'in Sonu" nda, kısa ama öz bir şekilde vurgulanan "Tanrıya dönüşen hayvan" ifadesini çok çarpıcı ve ürkütücü buldum.Harari'nin satırları çok çarpıcı ve sarsıcı olmasına rağmen,o kadar anlaşılır ve sade bir dil kullanılmış ki çok rahat bir şekilde okuyabilirsiniz. Fakat size verdiği bilgileri sindirmek de bir o kadar zor açıkçası. Çok yazılmış zaten fakat kırmızı kalemle altını çizmek gibi olsun diye bir kere de ben yazayım. Kitap bu alanda bilgi sahibi olan olmayan herkesin anlayabileceği bir kitap. Eleştirel bir kitap olduğuna dair okuduğum yorumlara ise katılmıyorum, zira yazar kişisel görüşünü katmadan, kırmadan, incitmeden yazmış. Yer yer eleştiri yok değil fakat genel anlamda eleştirel bir kitap olduğunu düşünmüyorum. Başta tabu dediğim konulara sert bir şekilde, kibirli ve rahatsız edecek biçimde değinmek yerine çok naif bir şekilde tane tane anlatmış. Sanki kimseyi kızdırmak istememiş de tersine gerçeği herkese göstermek istemiş.
Kitapta ilerledikçe kendimizi ne kadar önemsediğimizi daha şiddetle fark ettim. Sonuçta koca evrende önemsiz bir tür olarak ortaya çıkıp, hayal gücümüz sayesinde baskın tür haline dönüşen, türleri yok eden, türlerin günümüze dek devam etmesine sebep olan, koca evrende Dünya dediğimiz küçük noktada yaşayıp Tanrıcılık oynayan, hala kendimizi tek sanan kibirli hayvanlarız. Ve de ekolojik katilleriz.Gözümüzde devasa öneme sahip ne varsa tek tek önemsiz hale geliyor okudukça. Kitapla ilgili sevdiğim şeylerden birisi de önce sorgulamamıza öncülük edip sonra soruların cevaplarını tüm açıklığıyla aktarması. Bu konuda gerçek bu şekilde öyleyse siz diğer türlüye inanmayı bırakın demiyor asla. Seçimi bize bırakıyor, dilerseniz tüm bu sunduğum kanıtları bir kenara atıp görmezden gelerek bunca zaman inandıklarınızla yaşamaya devam edebilirsiniz demek istiyor gibi. Bilmemek bazılarımız için mutluluk olabilir.Aslında bazen bilmek ağır gelir. Hiç bilmemek daha mutlu eder insanı, bir kere sorgulamaya başladın mı artık geri dönüşü yoktur.Son kısımlardaki gelecek öngörüleri gerçekten ürkütücüydü.
Bilim, mühendislik ve teknoloji çalışmalarıyla ileride şu anda bize imkansız gelen pek çok şeyi çözümleyebiliriz belki; fakat şahsi görüşüm bu teknolojilerin insanlar arasındaki uçurumu daha da açacağı yönünde. Muhtemelen Genetik Mühendisliği'nin nimetlerinden her Homo Sapiens yaralanamayacak, çünkü herkesin maddi gücü şuan olduğu gibi gelecekte de aynı düzeyde olmayacak ve Homo Sapiens'ten daha üst bir türe evrimleşme sürecinde daha mutsuz, yüksek ayrımcılığın hakim sürdüğü belki de kaosun hakim olduğu bir ortam bizi bekliyor olacak. Son yıllarda epey gözde hale gelen distopik kurgularda bahsedilen sınıflara ayrılmış bir düzen belki de hayal değil.
Bu mükemmel kitabı okursanız pek çok olaya farklı açılardan bakmaya başlarsınız, ama ben baktığım pencerenin önünde iyiyim, bana dokunmayın derseniz yavaşça o kitabı yere bırakın. İncelememi kitaptaki şu güzel alıntıyla bitirmek istiyorum."Gelecek belirsizdir ve şu son birkaç sayfadaki öngörülerin eksiksiz gerçekleşmesi gerçekten çok şaşırtıcı olur. Tarih bize, hemen önümüzde duruyor gibi görünen şeylerin öngörülmeyen engeller yüzünden gerçekleşemeyebileceğini ve onların yerine bambaşka, hayal bile edilemeyen senaryoların devreye girebileceğini öğretmiştir."
 Harari'nin bizlere sorduğu soru, "Neye dönüşmek istiyoruz?" değil; "Neyi istemek istiyoruz?"dur.
Sıradaki adresimiz:Erich Scheurmann-Göğü Delen Adam-Sevgiler...
Hayvanlardan Tanrılara Sapiens
Yuval Noah Harari
Kolektif Kitap
Sayfa Sayısı 412
Puan
✪✪✪✪✪
Yorumlayan Kadir Şarkı 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

OKUYORUM

Okuyorum.org, kitaplar ve yazılı eserler hakkında çeşitli meslek gruplarından kişilerin görüşlerini paylaştıkları blogdur. Kitapların içerikleri hakkında bilgi alabilir, yorumları, aktuel konuları, yazarlarla söyleşileri okuyabilir, sizlerde yorumlarınızla aramıza katılabilirsiniz.




KİTAP FUAR TAKVİMİ 2017-2018

Anadolu'da düzenlenen kitap fuarları sayısı her geçen gün artıyor, vatandaşlar kitap fuarlarına yoğun ilgi gösteriyor.  Vatandaşların...

Kitap Blogu Arşivi İçin Tıklayınız